هزار و یک شب و شهرزاد قصه گو نویسنده طسوجی

هزار و یک شب (One Thousand and One Nights) یکی از متون ادبی چند ملیتی است که زنان در آن حضوری روشن و فعّال دارند. قهرمان قصّه‌ها زنی با تدبیر و هوشیار است که با نقل قصّه‌هایی هوشمندانه، پادشاهی خودکامه و مستبد را به پایگاه خودآگاهی می‌رساند. روند قصّه‌گویی شهرزاد در طی هزار و یک شب و مقایسه مضامین قصّه‌ها با توجه به ریخت‌شناسی و اجزای سازای آن‌ها نشان می‌دهد که وی در اجرای این حرکت بشر دوستانه و ایثار در جهت نجات جان خواهران سرزمینش کاملاً هوشمندانه قدم گذاشته است. بررسی قصّه‌ها بر اساس هم‌بستگی این سازه‌ها با یکدیگر کمک شایانی به درک شگردهای قصّه‌گویی شهرزاد نموده است. این پژوهش نشان می‌دهد که سیر قصّه‌های هزار و یک شب، تکرار دو بخش قصّه مدخل هزار و یک شب و یا همان قصّه شهریار و برادرش شاهزمان است؛ امّا این فرافکنی سیری تکاملی به خود می‌گیرد؛ بدین ترتیب که بعضی قصّه‌ها بازتاب خیانت زنان (مانند زنان خائن شهریار و شاهزمان)، برخی دیگر قصّه‌گویی یکی از شخصیت‌های حکایت‌ها برای نجات جان دیگران (مانند قصّه‌گویی شهرزاد) است. کنش‌مندی زنان با نشان دادن زنان قدرتمند، مکّار و جادوگر در لفاف قصّه‌ها از زبان شهرزاد و یا راویان قصّه‌ها تناسبی هوشمندانه در روند قصّه‌گویی ایجاد می‌کند و وضعیت زنان بعد از گذشت و هزار و یک شب به‌ تدریج بهبود می‌یابد. ...