کتاب دیدارِ بلوچ نویسنده محمود دولت آبادی

بلوچ کیست؟ نمی‌دانم شما در پیکره‌ی آرام‌، زمخت‌، خاموش و افراشته یک نخل دقیق شده‌اید؟ نخلی بر گستره‌ی بیکران و پرآفتاب کویر؟ هر بلوچ یک نخل است و روح هر بلوچ یک بیابان پرآفتاب. بلوچ خوی شتر را دارد. مهربان، آرام بردبار‌، مقاوم و پرتوان. اما پرکینه. ژرف کینه. همچو کینه‌ی شتر. بلوچ نیرویی بکر و خالص است. شیره و جوهر طاقت و توانائی است. بلوچ‌، دروغ به آن معنی که میان ما رواج دارد، نمی‌گوید. دله دزدی نمی‌کند. بلوچ ، دعوا به معنای خروس‌جنگی‌اش چاقوکشی، قداره‌کشی و عربده‌جوئی به معنای جلف و خودنمایانه‌اش نمی‌کند. هم به این لحاظ زود از کوره در نمی‌رود. به این و آن نمی‌پرد. فحش نمی‌دهد. پیشه بلوچ‌ کار و قناعت است. سماجت بلوچ، نجابت نخل را دارد در چمبره بیابان و آفتاب و شن. ‌درباره کتاب دیدارِ بلوچ کتاب «دیدارِ بلوچ» سفرنامه‌ای جامعه‌شناختی اثر «محمود دولت آبادی» است که در سال 1353 به نگارش درآمده است. چاپ نخست آن مربوط به سال 1356 است و پس از آن به زبان بلوچی ترجمه شد. این کتاب جزو مجموعه‌ی «کارنامه سپنج» این نویسنده‌ی بزرگ است. این مجموعه شامل ده داستان کوتاه و بلند دیگر «بیابانی و هجرت»، «از خم چنبر»، «گلدسته‌ها و سایه‌ها»، «ادبار و آیینه»، «سفر»، «با شبیرو»، «عقیل عقیل»، «آوسنه بابا سبحان‌»، «روز و شب یوسف» و «گاواربان» است که طی سال‌های 1341 تا 1355 به نگارش درآمده‌اند. نثر و محتوای این داستان‌ها بازتابی از تجربه‌های اول داستان‌نویسی «محمود دولت آبادی» است و بیشتر روایت وضعیت اجتماعی و نابسامان زندگی روستاییان است. «دیدارِ بلوچ» شرح لایه‌های پنهان زندگی مردمی دورافتاده است که با کمترین امکانات زندگی می‌کنند. مردمی گرم و شورانگیز که به دور از هیاهوهای شهرهای دیگر زندگی را می‌گذرانند. «محمود دولت آبادی» براساس تجربه‌های سفر پنج‌روزه‌اش به این منطقه توصیف دقیقی از اجتماع آنجا ارائه می‌دهد.