خروسها و ساعتها ( مجموعه قصه ) نویسنده حسین پناهی

درباره خروسها و ساعتهاجز انسان هیچ چیز زیبا نیست؛ همه دانش ها استحسان در همین است؛ این نخستین حقیقت استحسان است. بگذارید بی درنگ دومین حقیقت را نیز بر آن بیفزایم: هیچ چیز جز انسان تبهگن، زشت نیست. حوزه داوری استحسان بدین سان محدود شده است. از نظر علم فیزیولوژی، چیزهای زشت انسان را ناتوان و اندوهگین می کند. زشتی یادآور انحطاط، خطر، ناتوانی است؛ انسان در برابر زشتی نیروی خویش را در عمل از دست می دهد. تأثیر زشتی را می توان با نیروسنج اندازه گرفت. هرگاه انسان احساس فرسودگی کند، نزدیکی چیزی زشت را درمی یابد. احساس او از قدرت، اراده اش به قدرت، دلیری و غرورش با زشتی زوال یافته، و با زیبایی افزون می گردد. … در هردو مورد ما به این نتیجه می رسیم: مقدّمات آن به فراوانی شگرف در غریزه ها انباشته می شود. زشتی را نشانه و نمودار تبهگنی دانسته اند: آنچه یادآور تباهی است، هر اندازه اندک باشد، داوری درباره زشتی را در ما موجب می شود. هر نشان فرسودگی، سنگینی، پیری، خستگی، انواع فشارهای تشنّج آور یا فلج کننده، و برتر از همه، بو، رنگ، تلاشی و تجزیه و گندیدگی، گرچه به صورت اشاره ای کاهش یافته باشد؛ آری همه این ها مستلزم همین واکنش، یعنی داوری ارزشی درباره زشتی است. آن گاه احساس نفرت فوران می کند؛ انسان در این صورت از چه چیز نفرت دارد؟ انحطاط نوع او. و این پاسخ جای تردید برجای نمی گذارد. سپس او با ژرف ترین غریزه نوع خویش، تنفّر می ورزد. در این نفرت: هراس، پیش بینی، ژرفا، بینشی بس درونگر وجود دارد؛ ژرف ترین نفرت موجود، همین است. به راستی ژرف بودن هنر به سبب همین نفرت است…