کتاب سفرنامه ماژلان اثر پیگافتا دی لومبارد مترجم ذبیح الله منصوری

کتاب «سفرنامه ماژلان» داستانی تاریخی است که به قلم «آنتونینو پیگافتا دی لومبارد» نوشته شده و شرح سفری طولانی و محیرالعقول را روایت کرده است. کاپیتان فردیناند ماژلان دریانورد و جهانگرد مشهور پرتغالی، دایه دار اولین سفر دریایی به دور کره‌ی زمین و همچنین اولین سفر اروپاییان از مسیر غربی به قاره‌ی آسیا است. شرح این سفرهای پر فرازوفرود اگر به‌درستی ثبت نمی‌شد بخش بزرگی از مشاهدات بشر ناقص می‌ماند و خوراک ادبی و علمی در اختیار اندیشمندان قرار نمی‌گرفت. آنتونیو پیگافتای ایتالیایی مرد بی‌باک و گزارشگر این سفرهای دریایی است که در هر سفر با احتمال عدم بازگشت به خشکی تن به راه می‌سپرد و قلم در توصیف و ثبت و ضبط دیده‌ها و شنیده‌ها می‌گرداند. کتاب «سفرنامه ماژلان» که از این پژوهشگر و نویسنده‌ی بزرگ به یادگار مانده است امروزه در مجموعه کتب تاریخی واتیکان نگهداری می‌شود و اطلاعات آن بارها توسط هنرمندان و نویسندگان بزرگی چون ویلیام شکسپیر و گابریل گارسیا مارکز مورداستفاده قرار گرفته است. در سال 1519 میلادی، پنج کشتی از بندر سویل عازم سفری بسیار طولانی شدند که تا سال 1522 به طول انجامید. هدف از این سفر گشت کامل دریایی به دور کره‌ی زمین بود و پیدا کردن مسیرهای دریایی جدید و همچنین مشاهده‌ی گوشه‌های متنوع جهان. هنگامی که سفر به پایان رسید، تنها هجده نفر موفق شدند به سویل و خاک اسپانیا بازگردند. آنتونینو پیگافتا یکی از این معدود خدمه‌ای بود که جان سالم به در برده بود و تمام مشاهدات خود را ثبت و ضبط کرده بود و به انتشار رساند. کتاب «سفرنامه ماژلان» در ابتدا با آماده‌سازی کشتی‌ها و خدمه برای حرکت از اسپانیا و عزیمت به غرب شروع می‌شود و در ادامه با چگونگی گذر از تنگه‌ی ماژلان و رسیدن به سرزمین‌های دور و ناشناخته همچون جزایر ادویه ادامه پیدا می‌کند. اگرچه نوع نگارش و روند وقایع آن شکلی داستانی و جذاب ساخته است؛ اما نباید این اثر را صرفا یک اثر داستانی به‌منظور مطالعه‌ی تفریحی در نظر گرفت. مشاهدات دقیق پیگافتا، گنجینه‌ای غنی از نقشه‌ها و نمودارهای دریایی را در اختیار دریانوردان و علاقه‌مندان به علوم دریایی قرار داده است. از سوی دیگر توصیف دقیق مردم در مناطق مختلف جغرافیایی مستندات مهمی از تاریخ جوامع بشری را برای دانشمندان مردم‌شناس به ارمغان آورده است. کتاب «سفرنامه ماژلان» یکی از مهم‌ترین سفرنامه‌ها و آثار دریایی است که تابه‌حال نوشته است و برای علاقه‌مندان به حوزه‌ی سفرنامه، تاریخ و حتی داستان‌های تاریخی می‌تواند جالب‌توجه باشد.