تطور حرکه الاجتهاد عند الشیعه الامامیه دراسه تاریخیه فی حرکه الاجتهاد و تطوره و ادواره عند الشیعه الامامیه الاثنی عشریه

معرفی کتاب اثر حاضر، مروری تاریخی بر سیر تطور اجتهاد و تفکرات فقهی نزد شیعه امامیه است. در این نوشتار با رویکردی تاریخی به بررسی فراز و نشیب های اجتهاد شیعی پرداخته شده و ادوار مختلف فقه امامیه به تصویر کشیده شده است. نویسنده ابتدا به بیان معنای لغوی و اصطلاحی اجتهاد پرداخته و پس از آن شکل گیری اجتهاد از زمان رسول خدا(ص) تا زمان عصر غیبت را از لحاظ تاریخی مورد بررسی قرار داده است. وی روش صحابه و تابعین را در استنباط احکام شرعی از آیات و روایات و سایر منابع فقهی را مورد تجزیه و تحلیل قرار داده و اقسام اجتهاد اعم از اجتهاد عقلی و نقلی و دو رویکرد کلی اخباری گری و اصولی نسبت به اجتهاد را در میان مجتهدان شیعی را توصیف کرده است. وی به شش دوره اجتهاد فقه شیعی اشاره کرده و ویژگی های هر دوره را نیز بررسی کرده و نقاط ضعف و قدرت این ادوار را بیان کرده است. «لقد شهرت علوم الدین مدی اربعة عشر قرناً علی طیلة تاریخها العلمی المشرف مستویً من التغیر المستمر فی الحرکة إلی الأمام علی صعید الثقافة و الحضارة الاسلامیة فأوجد تطوراً منهجیاً فی العلوم الرئیسة المختصة بالشریعة، ک: الفقه الاسلامی و علم الکلام و الفلسفة و الاخلاق ... و تبعاً لهذا الجانب ترک التطور انطباعاً موازیاً فی العلوم الأدواتیة، ک: المنطق، علم الرجال و الحقوق... و علی هذا یتطلب الصعید الحوزوی النیر لظرورة الوقوف علی آخر المستجدات الفکریة فی حقولها المتعددة و الاستعانة بضروب من التحقیق العلمی الرصین بمعاییر عالمیة حیة لتوظف فی نطاق الدین و الشرعیة للإجابة علی المتطلبات العصریة و المنطق الداعی الی التکامل و التعالی فی ظل الدین و التزام نظامه فی العلم و الحیاة من جهة أخری حیث تیطلب الأمر من الحوزة العلیمة مسئولیة وضع حد لودع الجانب العولمی وتبعاته المنحطة علی الإنسان بلحاظه العام. و ان هذا الدراسة تطور حرکة الاجتهاد عند الشیعة الامامیة جاءت بجهود فضیلة الأستاد الدکتور الشیخ عدنان فرحال آل قاسم، متوافقة مع نسق الذویة السائدة المتبعة وهذه الأهداف السامیة.»