تاریخ فرهنگ و هنر ترکمان نویسنده اسدالله معطوفی جلد دوم و سوم

کتاب بسیار مفصلی که در اختیار دارید، نتیجه تلاش مداوم و هشت ساله مولف محترم کتاب است که همّ خود را مصروف روشن کردن زوایای تاریخ و فرهنگ قوم ترکمان کرده است. این تالیف به چند دلیل که مولف نیز در مقدمه خود توضیح داده است طولانی شده است: اوّلاً دایره بررسی درباره این قوم بسیار وسیع و با توجه به جزئیات گرفته شده، مولّف به تمامی حوادث و وقایع پهنه گسترده آسیا، به ویژه از آسیای میانه تا شمال و شمال شرقی چین پرداخته آنگاه به غرب آسیا نظر انداخته است. این نظر از گذشته بسیار دور تا سده نوزدهم را در بر گرفته است. ثانیاً به اذعان مولف، تکرار دوباره و سه باره در مقاطع گوناگون بر حجم کتاب افزوده، ثالثاً تصاویر زیادی از اماکن تاریخی و کارهای دستی برگهای فراوانی را به خود اختصاص داده است. به هر حال قوم ترکمان بختیار بوده اند که مولف پُر حوصله این کتاب، ایامی از جوانی خود را در میان آنان گذرانده و هنوز نغمه های دختران ترکمان در غروبهای زیبا و دل انگیز آق قلعه در گوش او طنین انداز است و به یاد آن روزگاران، حرف «ت» به «ر» نپیوسته، مولّف به یاد ترکمانان افتاده است. باید گفت که مولف محترم از هر سه اصل مجاورت مشابهت و تضاد در تداعی معانی به نحو احسن و اتمّ بهره برده است. ایران کشوری کهنسال و پهناور است که از اقوام گوناگون تشکیل شده است. اگر برای هر قوم پرجمعیت تر ایرانی نظیر قوم پارس، کرد، لر، بلوچ، ترک به معنی اعم که ترکمنان هم شاخه یی از آنان اند، گیلک، عرب، ارامنه، طبریان و... چنین تاریخ پر طول و تفصیلی تهیه شود، تاریخ جامع ایران شاید در صدها جلد نگنجد...