اخلاق ربانی سخن وسکوت،مجتبی تهرانی

مروری بر مباحث گذشته بحث ما راجع به سخن و سکوت بود. گفته شد؛ آنجایی که انسان نمی داند سخنی مفید یا مضر است، در نتیجه، در مقابل نمی داند سکوت مفید یا مضر است، از نظر عقلی، عقل حکم میکند که انسان سکوت کند. در این رابطه روایتی را گفتم که باز هم مجدداً در آینده مطرح میکنم: که آن هم به این تقریب چون انسان احتمال می دهد که سخنش مضر باشد و همچنین در مقابل، سکوتش مضر باشد، به طور کلی عقل حکم میکند که دفع ضرر محتمل، واجب است؛ بنابراین باید این ضرر را از خودش دفع کند. ولی اینجا یکی از دو را بالاخره باید انتخاب کند؛ سخن یا سکوت را، یکی از این دو ضرر را، و بالاخره باز عقل حاکم است به اینکه «اقل ضررین» را انتخاب کند؛ یعنی آن که ضررش کمتر است. برد زیان سکوت کمتر و برد زبان سخن بیشتر است، در نتیجه عقلاً باید سکوت را انتخاب کند.