کاوش مفهوم سرمایه اجتماعی در قرآن کریم نویسنده ابوالفضل گائینی

سرمایه­ اجتماعی منبعی مرکب از قابلیت­ های بالقوه و ظرفیت­ های بالفعلی است که سیستم­ اجتماعی را در جهت تحقق اهداف و مطلوبیت­ های فردی و جمعی توانمند می ­کند. این پدیده، به­ شدت جامعه ­محور و موقعیتی است، بنابراین، در صورتی نقش و کارکرد خود را به خوبی ایفا می­ کند که متناسب با فرهنگ رایج در هر جامعه باشد. در این مطالعه تلاش شد با استفاده از قرآن کریم، چارچوبی پیرامون سرمایه­ی اجتماعی در جامعه اسلامی کشف و احصا شود. بر این مبنا، سرمایه اجتماعی از نظر ماهیت، محتوا و کارکرد آن می­تواند در قالب چرخ ه­ای پربُعد و زاینده مشتمل بر مبانی (ایمان، تقوا، یقین، بصیرت و اعتقاد به امامت)، ابعاد (شبکه اجتماعی، هنجار اجتماعی و اعتماد اجتماعی)، پیامدها (دنیوی و اخروی) و جهت­گیری معنوی (قرب الهی و رستگاری) نمایش داده شود. در این چرهة پویا، کیفیت و تعامل ابعاد و عوامل، تحت تأثیر هم­زمان همدیگر و کلیت سرمایه اجتماعی قرار دارد.