روزنامه سفر خراسان و روزنامه سفر مازندران ناصر الدین شاه قاجار نویسنده علینقی حکیم الممالک به کوشش ایرج افشار

نگارش تاریخ دقیق اجتماعی و سیاسی قرن اخیر ایران منوط به چاپ شدن بسیاری از اسناد و ماخذ عصری است و از آن جمله است سفر نامه هایی که ایرانیان خواه در سفر های خود به پهنه ایران نوشته اند و خواه درباره سفر هایی که به ممالک دیگر کرده و هر یک به چشم عجیب دیده ها و شنیده های تازه ای را برای همزبانان خویش به رشته قلم در آورده است... ناصر الدین شاه قاجار دوبار به خراسان سفر کرد یکبار در سال 1286 و یکبار در سال 1300.شرح سفر اول به انشاء و تحریر علینقی خان حکیم الممالک به خط علی اصغر در کارخانه آقا میر باقر طهرانی در 485 صفحه با چند تصویر کار میرزا بزرگ غفاری به چاپ سنگی به چاپ رسیده است و چون از حیث مطالب عصری و اطلاعات جغرافیایی و تاریخی و شناخت احوال رجال آن دوره واجد اهمیت است به چاپ لوحی آن در این سلسله مبادرت شد فهرست اعلام این سفرنامه به اهتمام اقای بهاء الدین علمی انواری تهیه شد با بررسی اتفاقات و تحولات تاریخی نسل های پیشین می توان فهمید کدام موضوعات باعث پیشرفت یک ملت و چه عواملی موجب انحطاط آن می شود. غور در احوال گذشتگان طبعا مایه آگاهی و کشف دلایل عقب ماندگی و ترقی فرهنگی کشور خواهد شد. علاوه بر محققان، مردم نیز علاقه مندند که از زندگی حاکمان نسل های گذشته خبری به دست بیاورند؛ زیرا حقیقتا گمان می کنند میان وضع زندگی آنان و اوضاع مملکت داری در گذشته رابطه ای تنگاتنگ وجود دارد. برای پی بردن به واقعیت زندگی گذشتگان، چه منبعی موثق تر از اسناد آن زمان می باشد؛ به ویژه اسنادی که با دست خط خود حاکمان نوشته شده باشد.