معجم الادباء (دوره دو جلدی) یاقوت حموی مترجم عبدالمحمد آیتی

کتاب معجم الادباء به قلم یاقوت حموی کاتب، محقق، ادیب، کتابشناس برجسته قرن های ششم و هفتم هجری قمری نوشته شده است. عمده تالیفات حموی در زمینه تاریخ و جغرافیاست و در دیگر فنون ادب نیز آثاری دارد که کتاب معجم الادباء یکی از این آثار است. مولف در این اثر از نحویان، لغت شناسان، نسب شناسان، اخباریان، مورخان، وراقان معروف، کاتبان مشهور، صاحبان رسائل مدون و خطاطان حکایت کرده و کوشیده است تاریخ ولادت، وفات و آثار هر یک را ذکر کند و نسب هر یک را تا جایی که برایش ممکن بوده برشمارد و شماری از شعرهای شاعران را بیاورد. مولف در تدوین این اثر ارزنده از حدود 250 منبع مانند فهرست ابن ندیم، یتمیه الدهر ثعالی، تاریخ بغداد خطیب، تاریخ دمشق ابن عساکر،طبقات النحویین زبیدی و ... استفاده کرده است و از سن بیست سالگی کار نوشتن این اثر را با بهره بردن از سخنان معاصران خود آغاز کرده است.