سفرنامه کلنل چریکوف روسی ترجمه آبکار مسیحی به کوشش علی اصغر عمران

این سفرنامه یکی از مهمترین سفرنامه‌های قرن نوزدهم میلادی است. مهم به دلیل اهمیت نقشی که کمیسیون حل اختلاف مرزهای ایران و عثمانی در مسئله تعیین مرز داشت؛ کمیسیونی که نخستین بار سال 1254 هجری قمری به پیشنهاد و میانجیگری دول انگلیس و روس، مرکب از ماموران ایرانی، عثمانی، روس و انگلیسی در ارزنه‌الروم شکل گرفت، آنهم درست هنگامی که علیرضا پاشا، محمره (خرمشهر امروزی) را غارت و تسخیر کرده بود و نزدیک بود اوضاع بحرانی در مرز دو کشور ایجاد شود. ابتدا قرار بود این هیات تنها بر سر ادعای ایران برای دریافت خسارت غارت محمره از دولت عثمانی مذاکره کند اما در ادامه مذاکرات تنها محدود به این مورد نشد. این کمیسیون تا سال 1271 درگیر مذاکراه بر سر بود و در نهایت مناطق زرباطیه، مندلیچ، سلیمانیه و خانقین از ایران جدا شد و به دلیل منافعی که دولت انگلستان در اراضی نفت‌خیز مرزی و با توجه به روح موافقت نامه دارسی داشت، فیصله یافت.