البلدان کهن ترین متن جغرافیایی مسلمانان نویسنده احمدبن اسحاق یعقوبی مترجم محمدابراهیم آیتی بیرجندی

البلدان "تالیف "ابن واضح یعقوبی "قدیم ترین کتاب جغرافیایی عربی است که در قرن سوم هجری تالیف شده است .یعقوبی در این کتاب پس از توصیف کامل "بغداد "و "سر من رای"، سه بخش از سرزمین های معروف زمان خودش را توصیف نموده که عبارت اند از1 : بخش مشرق، 2 بخش قبله، 3 جربی = بخش شمال .سپس در ملحقات کتاب به ذکر مطالب مختلف جغرافیایی روی می آورد . در این کتاب ابتدا ذکری از منازل و فواصل آمده، سپس از آب و هوا، محصولات، نژاد مردمان، مقدار خراج و والیان شهرها اطلاعاتی درج شده است .بخش مهمی از کتاب که در تعریف شهرها و دیه های ایران است از نظر جغرافیای تاریخی ایران و شناخت ریشه نام های جغرافیایی حایز اهمیت است