سفرنامه ادیب الملک به عتبات تصحیح مسعودگلزاری

عبدالعلی خان ادیب الملک (متوفی 1302 ق)، برادر اعتماد السلطنه‌ی مشهور، در «دلیل الزائرین» که سفرنامه‌ی عتبات اوست، از دیدارش با شیخ انصاری در نجف (اواخر ربیع الثانی 1273 ق) چنین سخن می‌گوید: شیخ «برادرش را به دیدن فرستاد و بسی منّت نهاد؛ معذرت خواست که جناب شیخ از احدی دیدن نمی‌کند و راست گفت…». ادیب الملک، پس ازملاقات با بردار شیخ، به قول خود «زیاد از حد زحمت‌ها» کشیده و برادر شیخ را واسطه می‌کند تا این‌که شبی را به وی رخصت دیدار می‌دهند. می‌نویسد: «چون داخل خانه‌ی خُلد نشانه گشتیم، دیدم راهش باریک است و از بی‌چراغی بیرونش – چون دلِ بی‌خردان – تاریک. فانوس را در اطاق گذاشتیم و تخم ارادتش را کاشتیم. چون نشستیم دیدیم فرش حصیر است… چون از اندرون برآمد… بی‌مضایقت دستش را داد بوسیدیم… گفتم: شرفیابی خدمت شما بسی سعادت بود. گفت: راست است، لیکن بازدید کسی را از من مطالبت ننمود. گفتم: پس کجا پس از این شرفیابی، خدمت بیایم؟ گفت: من برای نماز ظهر و مغرب به حرم می‌شتابم. گفتم: سرکار حاجت الدوله شما را مقلّد و از جمله‌ی بندگان است… از سرکار التماس دعا دارند. گفت: خدایش اجر دهاد… گفتم: خیلی دلم می‌خواهد که شما را زیارت کنم و ببینم، گفت: ببخشید که من بیش از این نمی‌توانم بنشینم. ایشان به اندرون رفتند و دعای ما گفتند…».