هدایت الهی ومسئله پلورالیزم،تالیف توفیق اسدوف

هدایت الهی و مسئله پلورالیزم پس از مرحله خلقت، هدایت الهی تنها اصلی است که پدیده‌های هستی را با هستی‌بخش مطلق، مرتبط می‌سازد و این حقیقتی است که تمام کتب آسمانی به آن متذکر شده‌اند، ولی گاهی نداشتن درک درست از ماهیت هدایت الهی، سبب شده که برخی از تحليلگران ديني، شمول هدایت خدا را دلیل بر حقانیت تکثر ادیان تلقی کنند. به همین سبب، ضروري است که در مرحله‌ اول، حقیقت و گستره هدایت الهی به درستی تبیین شود و انواع هدایت خدا؛ اعم از هدایت تکوینی و تشریعی به صورت عینی تشریح گردد، تا در ضمن اثبات هدایت شمولی خدای متعال،لزوم هدایت‌نا‌پذیری مردم از هدایت‌گری عام خدا نیز روشن شود. اما در مورد رابطه‌ هدایت الهی با پلورالیزم دینی باید بگوییم که دین اسلام در بُعد حقانیت، انحصارگرایی را می‌پذیرد؛ زیرا حجت الهی بر حقانیت دین اسلام ارائه شده است و امروزه تمامی ابنای بشر تشریعاً موظف به پیروی از آن هستند. ولی این که خداوند متعال هدایت خود را به انحای گوناگون به شکل تشکیکی در ادیان مختلف قرار داده نیز مورد پذیرش اسلام است