تبصره المومنین(درنسب بین عرفان وتشیع)مولف،حکیم مومن تنکابنی

تبصرة المؤمنین (در نسبت بین عرفان و تشیع) زبان: فارسی نویسنده: حکیم مؤمن تنکابنی (صاحب کتاب تحفه حکیم مؤمن) مقدمه، تحقیق و تعلیقات: سعید رحیمیان تصحیح و تحقیق: سهراب و فوزیه فلاح خوش خلق. نقد بر عرفان و تصوف بر دو نوع است: درونی و بیرونی. مقصود از نقد درونی، نقدهایی است که از جانب عارفان و به‌هدف پالایش درونی عرفان و تصوف از ناخالصی‌ها و بدعت‌های راه یافته توسط متشبّهان به صوفیه و صوفی‌نماها، یا به‌ منظور حفظ سالکان از رهزن‌های سیر و سلوک و برخی افراط و تفریط‌های راه یافته به طریقت و تنبه دادن به اغلاط راه یافته یا اشتباهات در مسیر، مطرح شده است. نقد بیرونی نقدی است که از جانب غیر عارفان یا مخالفان تصوف و به هدف پرهیز دادن دیگران از آنچه مؤلفان بدعت، ضلالت و احیانا زندقه و کفر انگاشته شده است و بیشتر ردیه است تا نقد، چرا که نقد مستلزم بیان نکات مثبت و منفی مورد نقد است. نقدهای بیرونی گاه توسط شیعیان و گاه توسط اهل سنت نگاشته شده است. چه در بین اهل سنت و چه در میان شیعیان اکثر منتقدین تصوف از بین فقها و محدثان بوده اند. از جمله مخالفان سرسخت عارفان در زمان صفویه ملا محمد طاهر قمی است که در زمان شاه طهماسب می‌زیست و سمت قضاوت و امامت جمعه را داشته است. وی با تألیف رساله تحفة الأخیار در صدر ارائه مبنای نظری برای برخوردهای عملی با اهل تصوف توسط مؤمنان و متشرعان برآمد. از سوی دیگر علاقمندان به عرفان و صوفیان به مقابله نظری با او و تألیف رساله‌هایی در رد انتقادات وی به عرفان وتصوف برآمدند که از جمله آنان است حکیم تنکابنی طبیب و صوفی عصر صفوی و صاحب کتاب معروف تحفه حکیم در داروشناسی و پزشکی.