دموکراسی قدسی نویسنده علی اکبر رشاد

سکولاریسم گاه معادل با ماتریالیسم و الحاد و به ‌مثابه ایدئولوژی ضدیت با دین استعمال می‌شود و گاه سکولاریسم به دنیوی کردن و سکولاریزاسیون به عرفی‌سازی مناسبات و معیشت اطلاق می‌گردد. فرایند عرفی‌سازی به صورت‌های دین‌آرایی، دین‌آلایی، و دین‌پیرایی جلوه می‌کند. سکولاریزم با ارزش‌های پذیرفته‌شده در فرهنگ مغرب‌زمین پیوندی وثیق دارد. عدم دسترسی مسیحیت به متن وحیانی، متعارض‌انگاری دین و دنیا، دین آجین نمودن فرضیه‌های علمی، استبداد کلیسا و رقابت قدرت میان امپراتوران و ارباب کلیسا، از جمله عوامل پیدایی و پایایی سکولاریسم به‌شمار می‌آیند. تفاوت‌های دینی ـ فرهنگی شرق و غرب، ظهور سکولاریزم در دنیای اسلام را منتفی می‌سازد. عهد مدرنیته، عصر «علت‌گرایی» است نه «دلیل‌پذیری». در این عصر،‌ واگرایی در همه حوزه‌ها بسی چشمگیرتر از همگرایی است. این امر در تمام ادبیات و مناسبات مدرن آشکار است. معرفت‌شناسی مدرن بر پیدایی و پایایی سکولاریسم اثر نهاده است. خردبسندگی و ناسازگار انگاشتن عقل و وحی، علم‌زدگی و ناسازانگاری علم و دین، و زوال جزمیت و رواج نسبیت، از مناشی معرفتی اینجهانی‌گری به‌شمار می‌آیند.