

بایسته های حقوق اساسی دکتر سید ابوالفضل قاضی شریعت پناهی نویسنده: سید ابوالفضل قاضی شریعت پناهی
کتاب «بایستههای حقوق اساسی» تألیف دکتر سید ابوالفضل قاضی شریعتپناهی از نشر میزان، اثری دانشگاهی برای آشنایی منظم با مبانی و مفاهیم اصلی حقوق اساسی است. نویسنده در این کتاب به جای تمرکز بر حقوق اساسی یک کشور مشخص، ابتدا موضوعات بنیادینی مانند جامعه سیاسی، قدرت، قانون اساسی، دولت، حاکمیت، اشکال حکومت، رژیمهای سیاسی، حقوق و آزادیهای عمومی و سازمان قوای حکومتی را بررسی میکند. همین رویکرد باعث شده کتاب بیش از هر چیز برای مطالعه کلیات حقوق اساسی و ایجاد پایه نظری در این درس مناسب باشد.
یکی از ویژگیهای مهم کتاب، دامنه وسیع موضوعات در عین حفظ ساختاری نسبتاً فشرده است. مطالب به گفتارهای مستقل تقسیم شدهاند و هر گفتار نیز زیرعنوانهای متعددی دارد؛ بنابراین خواننده میتواند موضوعات را مرحلهبهمرحله دنبال کند یا هنگام مرور مستقیماً به مبحث مورد نظر مراجعه داشته باشد. در مقدمه ناشر نیز هدف کتاب ارائه خلاصهای از مهمترین مسائل حقوق اساسی برای استفاده در مقطع کارشناسی رشته حقوق، علوم سیاسی و رشتههای مرتبط عنوان شده است.
کتاب بایستههای حقوق اساسی چه رویکردی دارد؟
رویکرد کتاب را میتوان مفهومی و ساختاری دانست. مؤلف پیش از ورود به نهادهای مشخص حکومت، ابتدا تلاش میکند مفاهیمی را توضیح دهد که برای فهم حقوق اساسی ضرورت دارند. به همین دلیل کتاب از تعریف جامعه سیاسی و قدرت آغاز میشود و به تدریج به موضوعاتی مانند قانون اساسی، دولت ـ کشور، حاکمیت، شکلهای سازمان دولت، رژیم سیاسی و سازمان قوای عمومی میرسد.
این ترتیب برای دانشجویی که حقوق اساسی را برای نخستین بار به صورت دانشگاهی مطالعه میکند اهمیت دارد؛ زیرا موضوعاتی مانند پارلمان، قوه مجریه یا تفکیک قوا بدون شناخت مفهوم دولت، قدرت سیاسی و قانون اساسی ممکن است به مجموعهای از اصطلاحات جدا از یکدیگر تبدیل شوند. ساختار بایستههای حقوق اساسی تلاش میکند ابتدا همان چارچوب کلی را ایجاد کند و سپس نهادهای سیاسی را درون آن قرار دهد.