دیوان همام تبریزی نویسنده: همام الدین علاء تبریزی مصحح: رشید عیوضی

خواجه همام الدین علاء تبریزی از رجال و شاعران معروف ایران در عهد ایلخانان مغول است. وی در حدود سال 636 هجری قمری چشم به جهان گشود. تخلص وی در اشعارش همام است. وی از معاصران و دوستان نزدیک خواجه شمس الدین صاحب دیوان جوینی (مقتول در سال683 ه.ق) بود تا اندازه‌ای که صاحب دیوان در آخرین نامه خود که آمادگی‌اش را برای شهادت اعلام کرده بود، ضمن اعلام خداحافظی ابدی از یاران خاصش، نام همام را نیز آورده است.

مولانا همام‌الدین تبریزی با آنکه پس از قطران بزرگ‌ترین شاعر تبریز محسوب می‌گردد، ولی باید دانست که وی در روزگار خود از گروه علما و عرفا به شمار می‌آمده و جنبۀ علم و عرفان وی بر هنر شاعری غالب بوده است.بنابر قول مشهور، تحصیلات علمی او نزد خواجه نصیرالدین طوسی حاصل شده است. به گفته دولتشاه، همام از نزدیکان قطب‌الدین شیرازی بوده است و قطب‌الدین کتاب مفتاح الفتوحش را به خواهش همام تألیف کرده است. ظاهراً پس از این تحصیلات علمی بوده است که وی به جاه و مقام رسید و مدتی وزارت آذربایجان را بر عهده داشت.همام بعد از مرگ در خانقاهش به خاک سپرده شد