کتاب دین سیک نویسنده سید محمد روحانی

در مقدمه کتاب «دین سیک ها» آمده است: «پژوهش در زمینه آیین ﺳیک ها می تواند برای محققان مسلمان از چندین جنبه دارای اهمیت باشد؛ نخست این که، این آیین یکی از آیین های نوظهوری است که از تاسیس آن حدود پنج قرن بیشتر نمی گذرد اما در عین حال مدعی دعوتی تازه از جانب خداوند توسط پیشوایان دینی خود (گوروها) است. از سوی دیگر می بینیم که بسیاری از آموزه های این آیین، به ویژه بحث توحید و بحث های خاص عرفانی درباره خداوند، بسیار نزدیک به تعالیم اسلامی و در مقابل، آموزه های مربوط به زندگی پس از مرگ در آیین سیک ها بسیار نزدیک به آیین هندو به نظر می رسد.» در بخش دیگری از این اثر اشاره شده است: «این تحقیق صرفا به دنبال این مطلب نیست که آیا آیین ﺳیک ها آموزه های خود را از اسلام و هندو تقلید کرده یا خیر، بلکه به دنبال فهم این است که آیا آیین ﺳیک ها به عنوان دینی که ادعا دارد، دینی الهی است، دارای نظام اندیشه و طریقت عملی متفاوت هست یا خیر و این آموزه ها تا چه میزان توانسته بر پیروان خود تأثیر مثبت گذارد و آنان را وادار کند تا در راستای آرمان ها و اهداف آن دین حرکت کنند.» در کتاب حاضر آیین ﺳیک ها با استناد به متون مقدس خودش بررسی شده و در مواردی شباهت ها و اختلافات آن با آموزه های اسلامی و هندویی بیان شده است. سیک (Sikh) به معنی شاگرد، از ادیان برخاسته از شبه قاره هند که این مذهب، نتیجه اختلافات مذهبی سده 15 میلادی است و چکیده نخستین آموزه های «گورو نانک» (مدعی پیامبری سیک ها) است. نانک کوشید دینی تلفیقی از اسلام و هندوگرایی به وجود آورد. وی بر اصول مشترک این دو مذهب تأکید و از موارد جدایی و اختلاف به ویژه در آیین ها و نیایش ها صرف نظر کرده است. مرکز مذهب سیک ایالت پنجاب هند است. پرستشگاه های سیک ها از دیدگاه معماری به سبک معماری اسلامی ساخته شده اند. پنجمین رهبر سیک ها به نام گورو ارجن، معبدی از طلا در شهر آمریتسار هندوستان بنا کرد و کتابی به نام « گرانت صاحب (GranthSahib) » را جمع آوری کرد که مهم ترین کتاب مقدس آئین سیک به شمار می آید.