کتاب حقوق تجارت بین الملل (جلد دوم) نویسنده کلایو ام. اشمیتوف بهروز اخلاقی مترجم بهروز اخلاقی

کتاب «حقوق تجارت بین‌الملل» اثر کلایو ام. اشمیتوف، حقوق‌دان برجسته آلمانی-بریتانیایی، اثری مرجع است که برای دهه‌ها به مثابه پزوهشی زنده در عرصه تجارت جهانی حضور داشته است. اشمیتوف که بسیاری او را پدر حقوق تجارت فراملی می‌دانند، پیش از رواج مفهوم جهانی‌شدن، ضرورت ایجاد پل میان نظام‌های حقوقی ناهمگون را درک کرد. او به جای تکیه بر برتری یک سیستم خاص، عمر خود را صرف استخراج اصول مشترکی کرد که بازرگانان در سراسر جهان، فارغ از مرزهای سیاسی، در عمل به کار می‌بندند. مسئله کتاب این است که تجارت صادراتی دیگر یک معامله ساده برای انتقال کالا از مبدأ به مقصد نیست. اشمیتوف با وسواسی علمی، لایه‌های متعدد یک معامله بین‌المللی را می‌گشاید. محتوای کتاب که با تلفیق فهرست و نقدها در 8بخش و 35فصل تنظیم شده، مستقیما از نیازهای واقعی صادرکنندگان و وکلای این حوزه برخاسته است. بخش اول به بررسی جامع فروش بین‌المللی کالا، تشکیل قراردادها، قواعد اینکوترمز، جبران خسارت و چالش‌های انتقال ریسک می‌پردازد. بخش دوم تشکیلات بازاریابی در خارج، شامل قراردادهای نمایندگی، شعب، جوینت‌ونچرها و حقوق رقابت را تحلیل می‌کند. در ادامه، بخش‌های سوم و چهارم به شریان‌های مالی و حمایتی تجارت می‌پردازند؛ از تأمین مالی صادرات (اعتبارات اسنادی، بروات، ضمانت‌نامه‌های بانکی و عاملیت) تا بیمه صادرات و حمل‌ونقل. بخش پنجم رویه‌های حمل‌ونقل کالا (دریایی، هوایی، زمینی و کانتینری) را موشکافی کرده و بخش ششم سازوکارهای حل‌وفصل دعاوی اعم از داوری تجاری بین‌المللی و رویه‌های قضایی را شرح می‌دهد. در نهایت، بخش‌های هفتم و هشتم به همراه پیوست‌های قانونی، به قراردادهای بلندمدت ساخت تأسیسات و مقررات دولتی و گمرکی اختصاص یافته‌اند. کتاب نکات را در هیاهوی بنادر و اتاق‌های بازرگانی تفسیر می‌کند. با این حال، باید اذعان کرد که زبان کتاب تحلیلی و حقوقی است و نقطه ثقل تاریخی آن تا حد زیادی بر حقوق انگلیس و رویه قضایی لندن به عنوان کانون داوری استوار است؛ امری که ممکن است برای پژوهشگران سایر نظام‌های حقوقی نیازمند تطبیق باشد. در نتیجه، این اثر برای مخاطب عام یا مدیری که به دنبال یک راهنمای سریع برای شروع کسب‌وکار است، متنی ثقیل محسوب می‌شود؛ اما برای دانشجویان حقوق، وکلا، قضات و داوران، منبعی ضروری و تکرارناپذیر است. به‌روزرسانی‌های متعدد پس از مرگ نویسنده نیز نشان از پویایی این میراث و تطبیق آن با تجارت الکترونیک دارد. کتاب اشمیتوف اثری است که تا زمان تداوم حرکت کانتینرها بر اقیانوس‌ها و گردش اعتبارات اسنادی میان بانک‌ها، مرجعی معتبر و راهگشا باقی خواهد ماند.