کتاب چهار پراگماتیست درآمدی انتقادی بر فلسفه پیرس، جیمز، مید و دیوئی نویسنده جمعی از نویسندگان مترجم محسن حکیمی

پراگماتیسم جریانی بحث‌انگیز در تاریخ اندیشه بوده است که در مورد آن تاکنون اثری مستقل و جامع به زبان فارسی نداشته‌ایم. زمینه‌ٔ پیدایش و چارچوب استدلالی آن ناشناخته و معلومات و دانسته‌ها در مورد آن پراکنده و افواهی بوده است. این کتاب با شرحی تحلیلی از نظرات چهار متفکر عمده‌ٔ این مکتب، پیرس، جیمز، مید و دیوئی، برخورد پراگماتیسم را به مسائل عمده‌ٔ فلسفه به معنای مابعدالطبیعی آن و دیدگاه آن را در قلمروهای عملی و واقعی از قبیل روان‌شناسی (توسط جیمز) و آموزش و پرورش (توسط دیوئی) نشان می‌دهد. نقل‌قول‌های متعدد از آثار متفکران یادشده، برداشتی مستقیم و بی‌واسطه از نظرات آنان به‌دست می‌دهد و فصل‌های انتقادی که پس از شرح اندیشه‌های هر یک از آنان آمده، به موشکافی و ارزیابی آن نظرات کمک می‌کند. مقدمه‌ٔ کتـاب، کمکی است به درک سـابقهٔ فلسفی پیدایش پراگماتیسم. خواندن کتاب چهار پراگماتیست را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم این کتاب را به دانش‌آموختگان رشته‌های فلسفه، جامعه‌شناسی و علوم سیاسی پیشنهاد می‌کنیم. بخشی از کتاب چهار پراگماتیست «پراگماتیسم را، به گونه‌ای گسترده، فلسفه ویژه امریکا و مهمترین عامل مؤثر بر نظریه تربیتی آن توصیف کرده‌اند. امّا، به‌طور کلّی، آن را به عنوان فلسفه درک نکرده‌اند؛ بلکه گاه آن را نوعی گرایش تلقی کرده‌اند: تأکیدی بر کنش، عمل، جامعه، گرایشی به آنچه کارآئی دارد. در این کتاب، می‌خواهم پراگماتیسم را به عنوان گروهی از آموزه‌های فلسفی مربوط به‌هم شامل نظریه‌های معنی، شاخت و رفتار که در سنت فلسفی ریشه دارند، از زمینه‌های عقلی و تاریخی برخاسته و متکی بر دلایل معقولند، بررسی کنم. چهار فیلسوف: پیرس، جیمز، مید، و دیوئی را، با تمرکز بر آثار معینی از آنان و توجّه به جوهر نظرات و استدلال‌هایشان و نگاهی حداقل به زمینه‌های زندگی و تأثیرات و پیوستگی‌های تاریخی، به تفصیل بررسی خواهم کرد. با این همه، بیان مقدّمه‌ای درباره زمینه و گرایش این جنبش به مثابه فلسفه قرن نوزدهم سودمند خواهد بود. این جنبش با جهانی روبرو شد که در آن تقابل‌های بسیاری ظاهر شده بود - علم در برابر مذهب، پوزیتیویسم در برابر رمانتیسم، ادراک شهودی در برابر تجربه حسی، آرمان‌های دنیوی و مردم‌سالارِ روشنگری در برابر واپسگرائی اشرافی و مذهبی آغاز قرن. این جنبش شکل فلسفه‌ای میانجی را به خود گرفت که می‌کوشید علم و مذهب، نظریه و عمل، اندیشه نظری و تحلیل، طبایع خیال‌پرداز و واقع‌گرا (جیمز) و (توسط دیوئی) مدرسه و زندگی را وحدت بخشد.»