ناسیونالیسم نویسنده: ارنست گلنر مترجم: سید محمدعلی تقوی

ناسیونالیسم خصیصه‌ای «اتفاقی» دارد. ملت‌ها از پیش‌تعیین‌شده نیستند، بلکه توسط دولت‌ها و ناسیونالیست‌ها به وجود می‌آیند. افراد اغلب مجبورند که در میان چند نوع ناسیونالیسم رقیب دست به انتخاب بزنند. با این حال، ناسیونالیسم در بعضی از اَشکال خود، سرنوشت محتوم جهان مدرن بوده و ... دارای ریشه‌هایی ژرف [در زندگی مدرن] است. از سوی دیگر، این ریشه‌ها همه‌گیر نبوده و ناسیونالیسم جزئی از سرنوشت همه‌ی ابنای بشر نیست. برخی از جوامع انسانی احتمالاً گریزی از ناسیونالیسم ندارند، ولی در برخی دیگر از جوامع، بروز آن چندان محتمل نیست.

وظیفه‌ی ما در این کتاب تفکیک جوامع مستعد ناسیونالیسم از جوامع مقاوم در برابر آن است. نویسنده نظریه‌ٔ «نواحی» و نظریهٔ «مراحل تاریخی» را در حوزهٔ مطالعات ناسیونالیسم مطرح کرده است. نظریات او در بحث‌های رایج در مورد ناسیونالیسم، در میان نوگرایان و آغازین‌گرایان جایگاه ویژه‌ای دارد. ارنست گلنر در ۲۴ اکتبر ۱۹۹۵ در دانشگاه «وارویک» مشغول بحث با «آنتونی اسمیت» بود و پاسخی متفاوت به سؤال «آیا ملت‌ها ناف دارند؟» ارائه کرد. پاسخ او در فصل ۱۵ کتاب حاضر آمده است.