قاموس البحرین متن کلامی فارسی نویسنده حمید مفتی تصحیح علی اوجبی

قاموس البحرين كتابى است به زبان شيرين فارسى تألیف ابوعلى محمد بن ابى الفضل بن محمد، مشهور به حميد مفتى در علم كلام كه از دو بخش عمده، تحت عنوان قانون، تشكيل يافته است: قانون اوّل در مبادى علم كلام است. در اصطلاح مبادى به مجموعه تصورات و تصديقاتى اطلاق مى‌شود كه شروع يك علم يا شروع همراه با بصيرت آن، متوقف بر دانستن آنهاست. قدما اين امور را تحت عنوان رؤوس ثمانيه در ابتداى تأليفات خويش طرح می‌كردند. اين امور عبارتند از: 1. سمت يا وجه تسميه علم 2. مؤلف علم 3. غرض علم 4. منفعت يا فايده علم 5. مرتبه علم 6. جنس علم 7. ابواب علم 8. روشهاى تعليم علم. امّا مصنف همچون متأخرين دست به گزينش زده و از ميان مبادى علم كلام به شرح تعريف، موضوع، وجه تسميه و تاريخ اجمالى علم كلام تحت عنوان مدارج اين علم، بسنده كرده و پس از آن بتفصيل درباره امور عامه سخن رانده است. قانون دوم درباره مسائل علم كلام است. از آنجا كه علم كلام عهده‌دار تبيين و اثبات اصول و بنيادهاى عقايد دينى است، اين كتاب نيز همچون ساير آثار كلامى بتفصيل درباره اثبات بارى و صفات او، نبوّت، امامت، معاد و احوال آن و برخى مباحث ديگر بحث مى‌كند.