زبان فارسی در آذربایجان 2جلدی نویسنده ایرج افشار

در بر گیرنده پنجاه مقاله از نوشته های دانشمندان و زبانشناسان ... من نمیگویم استعمال زبان ترکی را (در حد گفتگو میان مردم آذربایجان) قدغن کنند که زحمتی برای مردم کنونی ایجاد شود، ولی میخواهم آموزش فارسی را اجباری و مجانی و عمومی نمایند و وسایل این کار را فراهم آورند تا در ظرف سه سال یا زودتر همه مردم بدون استثنا هردو زبان را بدانند. پس از آن کم کم و خود به خود کلمات فارسی به قدری در لهجه ترکی داخل خواهد شد که حداقل صدی شصت آن فارسی خواهد بود و این نسبت روز به روز زیادتر می شود تا به صدی هفتاد برسد و دوزبان یکی خواهد شد... اگر این سیاست فرهنگی را دولت بپزیرد و ملت هم کمک نمایند، چه در آذربایجان و چه در سایر شهرستانها، برای من تردیدی نیست که بی هیچ زحمت و دردسری برای هیچ کس و مخالفتی از هیچ کجا به مقصود خود خواهیم رسید، بی آنکه آدربایجانی ها احساس کرده باشند، بعد از پنجاه سال به زبان فارسی ناحیه خودشان که باید آن را لهجه آذری تازه خواند صحبت خواهند کرد. با مقاله هایی از : احمد کسروی علامه قزوینی امیل بوئر تقی ارانی محمد علی فروغی ذبیح بهروز عباس اقبال محمد امین توسی محمد مقدم یحیی ذکا سعید نفیسی محمود افشار محمد رضا شعار عبدالعلی کارنگ رحیم رضا زاده ملک صادق کیا جواد شیخ الاسلامی عنایت الله رضا محمد امین ریاحی ایرج افشار ابراهیم پور داوود احسان یار شاطر جلال متینی ناصر دفتر روایی