فارابی وسیر شهروندی در ایران نویسنده کتاب محمدمنصور فلامکی

جتماعات از نظر فارابی در یک تقسیم کلی به دو بخش کامله و غیر کامله تقسیم میشوند. اجتماع غیر کامل به تجمعی اطلاق میشود که به مرحله مدنیت و شهرنشینی نرسیده باشد و به تعبیر جامعهشناختی یک جامعه کل و فرهنگ تامی به وجود نیامده باشد. ساخت اقتصادی، سیاسی، مذهبی، معرفتی، تربیتی و اخلاقی مستقلی تشکیل نشده بلکه تابعی از یک امت و یا به تعبیر دیگر تابعی از نظام و سیستم کلی مدینه و جامعه باشد.اجتماع ده، اجتماع محله، کوی و منزل که کوچکترین نوع اجتماع است چنین اند. اجتماع و زندگی جمعی در سیر صعودیش هنگامی به اولین مرتبه کمال قدم مینهد که مدینه تشکیل میشود. پس مدنیت و مدینه نشینی اولین مرتبه سیر تکاملی زندگی اجتماعی انسان به شمار میرود که به نظر فارابی دائما در حال گسترش و تعالی است. هرچه مدنیت گسترده تر و پیچیده تر بشود انسان به کمال مطلق خود نزدیکتر میشود. این اجتماعات کامله خود دارای سه نوع است که از نظر ماهوی تفاوتی با هم نداشته و تنها از نظر عوامل طبیعی ، خوی و خلق طبیعی و وضع آفرینش و قراردادی زبان از هم متمایز میشوند. پیدایش پدیده شهرنشینی، ظهور شهرها و تبعات ناشی از آن سبب جلب توجه اندیشمندان علوم مختلف شده است. در این میان نقش محققان حوزه فرهنگ اسلامی همچون فارابی در پژوهشهای تاریخی مربوط به شهر، شهرنشینی و شهروندی بسیار پررنگ است. دیباچه: فصل اول فضای تحرک اجتماعی امروز فصل دوم پارامتر های محیطی امروز فصل سوم فضای تحرک اجتماعی نزد فارابی «مدینه فاضله» فصل چهارم از دیروز تا فردای شهر آرمانی فارابی