تحریر ایقاظ النائمین دو جلدی صدرالمتالهین نویسنده آیت الله جوادی آملی متعنا الله بطول بقائه

کتاب ایقاظ النائمین: در میان علوم از همه غامض تر «علم توحید» است، و البته در میان مقامات نیز از همه شریف تر رسیدن به «اسرار مکاشفات» است. با این تذکار خواننده تیزبین به درستی درمی یابد که کتابی درباره علم توحید که بیش از هر چیز دیگر بر مکاشفات نویسنده بنیان گرفته، تا چه پایه ممکن است پیچیده، دشوار و دیریاب باشد. در چنین کتابی، هم سر و کار با موضوعی به غایت دشوار است، هم راه رسیدن به حقایقی در این باب طریقی متعارف و گشوده به روی همگان نیست؛ و این هر دو البته بر ارج و اعتبار آن می افزاید. اما به راستی چرا چنین است؟ می دانیم که علوم و دانش های بشری به لحاظ ارزش و اعتبار یک سان نیستند. بعضی از علوم بشری همواره بر صدر نشسته و ارج می بینند و بعضی تنها به آن اندازه کانون توجه و اعتنا بوده و هستند که حاجت آدمیان را در مقطعی از مقاطع حیات برآورند. از نگاه فیلسوف، عارف و مفسر قرآن کریم، صدرالدین محمد قوام شیرازی، ملقب به صدرالمتألهین هیچ یک از علوم بشری قدر و قیمت علم توحید را نداشته و نخواهد داشت؛ خاصه آنکه این علم، نه از راه های متعارف و مألوف همگانی، که بر پایه مکاشفات عرفانی حاصل آمده باشد. این مدعا را دست کم با دو معیار می توان آزمود: یکی «موضوعِ» علم توحید، و دیگری اندازه «اعتبار» آن.